Hádegisverðurinn er aldrei ókeypis

Foreldrar grunnskólabarna í Garðabæ hafa látið í ljós óánægju með þann kostnað sem þau bera vegna skólamáltíða barnanna sinna. Óánægjuraddirnar stafa ekki síst af því að nágrannasveitarfélögin bjóða upp á ódýrari skólamáltíðir með niðurgreiðslum. Jafnvel þó að í hlut eigi skólabörn þá er er ekkert til sem kallast ókeypis hádegisverður eða “there is no such thing as a free lunch”.

Skólamáltíðirnar eru keyptar inn í mötuneyti skólanna samkvæmt samningi við Skólamat ehf. á ákveðnu verði, þetta verð er í dag 428 kr. Bæjarfélagið leggur ekki á gjald vegna mötuneytisaðstöðu, starfsmanna í mötuneyti eða öðru þess háttar. Hráefniskostnaður Garðabæjar fyrir hverja skólamáltíð reiknast því 428 kr. Foreldrar grunnskólabarna í Garðabæ hafa ítrekað með vísun í grunnskólalög að skólamáltíðir eigi að vera í boði fyrir nemendur á skólatíma og að gjaldskrá sveitarfélagsins eigi eingöngu að miðast við hráefniskostnað máltíðarinnar. En hversu langt vilja foreldrar ganga þegar talað er um hráefniskostnað hverrar máltíðar? Það hlýtur að teljast eðlilegt að miða við það verð sem bæjarfélagið þarf að borga fyrir að máltíðin komi í skólamötuneytið. Foreldrar grunnskólabarna vilja varla fara fram á það að velja einhvern punkt í framleiðsluferli máltíðarinnar annan en lokapunktinn. Það er auðvelt að segja að kostnaður sláturhússins eða kartöflubóndans við máltíðina sé ekki 428 kr. Það er hins vegar ekki raunverulegt verð fyrir skólamálsverðinn í heild.

Foreldrar grunnskólabarna í Garðabæ ættu frekar að horfa til þess hversu gífurlega öflugt skólakerfi er í boði í bæjarfélaginu. Það er því ástæða til að taka undir með Gunnari Einarssyni, bæjarstjóra Garðabæjar í þessum efnum að eðlilegra sé að efla skólastarf fremur en að nýta skattfé til niðurgreiðslu skólamáltíða. Ef bæjarfélagði léti undan þrýstingi foreldra í þessum efnum þá þyrfti að verja 55-60 milljónum króna, af skattfé bæjarbúa,  í niðurgreiðslur skólamáltíða. Þessum peningum væri mun betur varið í skólastarfinu sjálfu. Til samanburðar má geta þess að þessi upphæð gæti nýst sem árslaun 12 kennara.

Foreldrar grunnskólabarna í Garðabæ telja að þeim sé mismunað þar sem skólamáltíðin er ódýrari í nágrannasveitarfélögum. Við slíkan samanburð þarf að líta á heildarmyndina. Þó svo að foreldrar grunnskólabarna í Garðabæ greiði meira fyrir skólamáltíðina þá greiða þau að sama skapi lægri opinber gjöld t.d. útsvar og fasteignagjöld. Foreldrar grunnskólabarna í Garðabæ væru varla reiðubúnir til að greiða hærri opinber gjöld eða hljóta lakara skólakerfi í skiptum fyrir ódýrari skólamáltíðir.  

Hádegisverður barna, í skólum og heima, er aldrei ókeypis.