Á að banna nammiauglýsingar?

Fyrr í þessum mánuði sendi WHO (alþjóðaheilbrigðismálastofnunin) frá sér yfirlýsingu sem segir að banna skuli auglýsingar á sælgæti og öðrum óhollum mat. Þetta var svo réttlætt með því að segja að slíkt bann kæmi í veg fyrir offitu og mundi vernda heilsufar fólks. Þessi yfirlýsing er þó sennilega jafnskelfileg og ein pæling getur orðið og hér verða nefndar þrjár ástæður fyrir því.

1. Tjáningarfrelsi sælgætisframleiðenda er skert verulega þar sem þeim mun verða meinað að koma upplýsingum um vöruna sína á framfæri. Ef t.d. stjórnvöld á Íslandi mundu ákveða að setja á slíkt bann þá yrðu íslenskir sælgætisframleiðendur settir í hræðilega stöðu. Erlendar auglýsingar berast hingað til lands með allskyns tímaritum, sjónvarpstöðum, vefsíðum og fleiru þannig að íslenskt sælgæti yrði mun verr kynnt heldur en það útlenska og yrði þar með undir í samkeppninni.
   
   
2. Það virðist breytast frá degi til dags hvað svokallaðir matvælasérfræðingar telja hollt og óhollt. Alltaf er verið að birta niðurstöður úr rannsóknum sem breyta því sem flestir höfðu haldið áfram um ákveðin matvæli, t.d. var fyrir nokkru síðan staðfest að neysla á dökku súkkulaði lækki blóðþrýsting fólks og gæti þar með verið mjög hollt fyrir þá sem þjást af of háum blóðþrýstingi. Ofan á þetta bætist svo að næringarfræðingum greinir mjög á um það hvaða fæða sé holl og hver ekki enda er fæðupíramídinn frægi, sem er nokkurs konar biblía varðandi það hvað fólk eigi að láta ofan í sig, breytilegur frá landi til lands.
   
   
3. Það er ekki ríkisins að ákveða hvað fólk setur ofan í sig og hvað ekki. Auglýsingabann sem þetta er ekkert annað en forsjárhyggja sem ýtir undir það að stjórnvöld skuli fara með þegna lands síns eins og strengjabrúður í staðinn fyrir að auka frelsi þegnanna og treysta á val einstaklingsins. Ef ég ákveð frekar að fá mér súkkulaði heldur en grænmeti þá er það mitt val og á minni ábyrgð enda á ég einn að taka afleiðingunum sem kynnu að fylgja í kjölfarið.
   

Einhverjir kynnu nú að segja að sælgætisneysla kosti heilbrigðiskerfið í landinu heilmikið og því þurfi að grípa til lagasetningar sem þessarar. Það væri hins vegar mun betra úrræði að einkavæða hluta heilbrigðiskerfisins svo að skattgreiðendur í landinu þurfa ekki að borga brúsann þegar Jón Jónsson fær lungnakrabbamein eftir að hafa reykt í 40 ár eða þegar Jóna Jónsdóttir fær skyrbjúg vegna of lítillar c-vítamín neyslu. Það er vissulega bara ósanngjarnt og því vona ég að íslenska ríkið hunsi þessa yfirlýsingu WHO og taki frekar bann sitt við áfengis- og tóbaksauglýsingum til endurskoðunar.

Höfundur situr í stjórn Hugins.